Dlaczego liczymy godziny lekcyjne, a nie zegarowe
Wszystkie wymiary w programach szkoleń BHP podaje się w godzinach lekcyjnych po 45 minut. To ważne przy układaniu grafiku: 8 godzin lekcyjnych to 6 godzin zegarowych, a 16 godzin lekcyjnych to 12 godzin zegarowych. Rozporządzenie określa minimum. Program szkolenia może przewidywać więcej czasu, jeśli wymagają tego zagrożenia na stanowisku, ale nie może przewidywać mniej.
- 3 godziny lekcyjne to 135 minut, czyli 2 godziny i 15 minut.
- 8 godzin lekcyjnych to 360 minut, czyli 6 godzin.
- 16 godzin lekcyjnych to 720 minut, czyli 12 godzin.
- 32 godziny lekcyjne to 1 440 minut, czyli 24 godziny.
Ile trwa szkolenie wstępne BHP
Szkolenie wstępne ma dwie części i każda ma własne minimum. Instruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne i dotyczy zasad obowiązujących w całym zakładzie: podstawowych przepisów Kodeksu pracy, regulaminu pracy, zasad udzielania pierwszej pomocy i postępowania w razie pożaru. Instruktaż stanowiskowy na stanowiskach robotniczych trwa co najmniej 8 godzin lekcyjnych. Na pozostałych stanowiskach czas instruktażu stanowiskowego ustala program szkolenia, dopasowany do zagrożeń na danym stanowisku. Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem, a oba etapy potwierdza się w karcie szkolenia wstępnego w aktach osobowych. Przebieg obu części opisujemy na stronie szkolenie wstępne BHP.
- Instruktaż ogólny: co najmniej 3 godziny lekcyjne.
- Instruktaż stanowiskowy na stanowisku robotniczym: co najmniej 8 godzin lekcyjnych.
- Instruktaż stanowiskowy na innych stanowiskach: czas według programu.
Ile trwa szkolenie okresowe BHP
Minimalny czas szkolenia okresowego zależy od grupy stanowisk. Najdłużej szkoli się służba BHP, najkrócej pracownicy biurowi i robotnicy, przy czym robotnicy przechodzą szkolenie w formie instruktażu na miejscu, a pozostałe grupy mogą uczyć się także online. Pełny opis grup znajdziesz w materiale o szkoleniach okresowych BHP.
| Grupa stanowisk | Minimalny czas | W godzinach zegarowych |
|---|---|---|
| Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami | 16 godzin lekcyjnych | 12 godzin |
| Pracownicy inżynieryjno-techniczni | 16 godzin lekcyjnych | 12 godzin |
| Pracownicy narażeni na czynniki szkodliwe lub odpowiedzialni za BHP (§ 14 ust. 2 pkt 6, na przykład ochrona zdrowia, szkoły, handel) | 8 godzin lekcyjnych | 6 godzin |
| Służba BHP | 32 godziny lekcyjne | 24 godziny |
| Pracownicy administracyjno-biurowi | 8 godzin lekcyjnych | 6 godzin |
| Stanowiska robotnicze | 8 godzin lekcyjnych | 6 godzin |
Forma szkolenia a czas spędzony przy nim
Rozporządzenie dopuszcza kilka form szkolenia okresowego: kurs, seminarium i samokształcenie kierowane. Samokształcenie kierowane to forma, w której pracownik przechodzi samodzielnie materiał przekazany przez organizatora, ma zapewnione konsultacje z osobą spełniającą wymagania dla wykładowców, a na koniec zdaje egzamin przed komisją powołaną przez organizatora. Na tej formie opierają się szkolenia online. Wymagany czas programu pozostaje ten sam, ale pracownik może rozłożyć go na kilka dni i nie trzeba odrywać całego działu w jednym terminie. Na stanowiskach robotniczych szkolenie okresowe ma formę instruktażu i odbywa się stacjonarnie, bo obejmuje ćwiczenia praktyczne na stanowisku.
- Kierujący, inżynieryjno-techniczni, biurowi oraz narażeni na czynniki szkodliwe lub odpowiedzialni za BHP: kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane online.
- Pracodawcy: te same formy, ale wyłącznie w zewnętrznej jednostce szkoleniowej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).
- Stanowiska robotnicze: instruktaż stacjonarny.
- Każde szkolenie okresowe kończy się egzaminem, a organizator wydaje zaświadczenie według wzoru z rozporządzenia.
Jak wygląda to krok po kroku, opisujemy w dziale kurs BHP online.
Czy czas szkolenia wlicza się do czasu pracy
Tak. Art. 237³ § 3 Kodeksu pracy stanowi, że szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Czas szkolenia jest więc czasem pracy, niezależnie od tego, czy pracownik siedzi na sali, czy przechodzi moduł online przy biurku. Jeśli szkolenie wypada poza grafikiem, na przykład w dniu wolnym, pracodawca rozlicza te godziny jak każdą inną pracę. Szerzej piszemy o tym w tekście szkolenie BHP w godzinach pracy.
Jak zaplanować szkolenia, żeby nie stanęła praca
Przy kilkunastu pracownikach da się zapamiętać, kto i kiedy ma szkolenie. Przy kilkudziesięciu terminy zaczynają się rozjeżdżać, bo każdy pracownik ma własną datę pierwszego szkolenia okresowego i własny cykl. Dobrą praktyką jest planowanie z wyprzedzeniem co najmniej dwóch miesięcy, żeby zdążyć rozłożyć szkolenia na zmiany i urlopy.
- Spisz pracowników z grupą stanowiska i datą ostatniego szkolenia.
- Policz termin kolejnego szkolenia według grupy: nie rzadziej niż co rok, 3, 5 albo 6 lat.
- Zarezerwuj czas w grafiku z uwzględnieniem minimum godzin lekcyjnych.
- Zachowaj zaświadczenia w aktach osobowych, część B.