Co mówi art. 237³ § 3 Kodeksu pracy
Art. 237³ Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek przeszkolenia pracownika przed dopuszczeniem do pracy oraz prowadzenia szkoleń okresowych. Paragraf 3 dodaje, że szkolenia te odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Przepis dotyczy każdego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy: instruktażu ogólnego, instruktażu stanowiskowego i szkolenia okresowego. Szczegóły szkoleń określa rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Czas szkolenia jest czasem pracy.
- Koszt szkolenia ponosi pracodawca w całości.
- Pracownik nie może zostać obciążony opłatą za szkolenie ani za zaświadczenie.
Czas szkolenia to czas pracy
Skoro szkolenie odbywa się w czasie pracy, godziny spędzone na szkoleniu wlicza się do czasu pracy pracownika i przysługuje za nie wynagrodzenie. Najprościej zaplanować szkolenie w ramach zwykłego grafiku. Jeśli z przyczyn organizacyjnych szkolenie wypada poza nim, na przykład w sobotę wolną z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy albo po zakończeniu zmiany, pracodawca rozlicza te godziny według przepisów o czasie pracy, tak jak każdą inną pracę ponad rozkład. Minimalny wymiar szkoleń omawiamy we wpisie szkolenie BHP ile trwa.
Co wchodzi w koszt szkolenia po stronie pracodawcy
Koszt szkolenia to nie tylko opłata dla organizatora. Pracodawca pokrywa wszystko, co jest niezbędne, żeby pracownik szkolenie przeszedł. Nie może przerzucać tych wydatków na pracownika, także w formie potrącenia z wynagrodzenia ani umowy lojalnościowej, bo szkolenie BHP nie jest podnoszeniem kwalifikacji z inicjatywy pracownika, tylko obowiązkiem pracodawcy.
- Opłata za szkolenie i egzamin.
- Wynagrodzenie za czas szkolenia.
- Dojazd, jeśli szkolenie odbywa się poza miejscem pracy.
- Materiały i zaświadczenie.
Szkolenie online po godzinach
Szkolenie okresowe w formie samokształcenia kierowanego, czyli nauka z materiałów online z konsultacjami i egzaminem, daje swobodę co do chwili, w której pracownik siada do materiału. Nie zmienia jednak zasady z art. 237³ § 3. Jeśli pracodawca oczekuje, że pracownik przejdzie szkolenie wieczorem w domu, te godziny są czasem pracy i trzeba je rozliczyć. Bezpieczniej jest wyznaczyć okno w grafiku, w którym pracownik przechodzi moduły przy swoim biurku. Forma online jest dostępna dla pracowników biurowych, osób kierujących pracownikami i pracowników inżynieryjno-technicznych, a na stanowiskach robotniczych szkolenie okresowe ma formę instruktażu stacjonarnego. Osoba będąca pracodawcą odbywa szkolenie okresowe w zewnętrznej jednostce szkoleniowej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jak wygląda szkolenie online, opisujemy na stronie kurs BHP online.
- Wyznacz w grafiku konkretne godziny na szkolenie.
- Poinformuj pracownika, że czas szkolenia jest czasem pracy.
- Zachowaj zaświadczenie w aktach osobowych, część B.
Osoby na umowach cywilnoprawnych
Art. 237³ dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Wobec osób wykonujących pracę na innej podstawie, na przykład na umowie zlecenia, art. 304 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W praktyce oznacza to zapoznanie takiej osoby z zagrożeniami i zasadami BHP na danym stanowisku. Zakres szkolenia ustala pracodawca, a najczęściej wybiera instruktaż ogólny i stanowiskowy na tych samych zasadach co dla pracowników.
Co grozi za szkolenie na koszt pracownika albo bez szkolenia
Obciążenie pracownika kosztem szkolenia narusza przepisy o prawach pracownika, a dopuszczenie do pracy bez wymaganego szkolenia narusza przepisy BHP. Art. 283 Kodeksu pracy przewiduje za naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy grzywnę od 1 000 do 30 000 zł. Pracownik, któremu potrącono koszt szkolenia, może dochodzić zwrotu przed sądem pracy. Obowiązki pracodawcy w tym zakresie zebraliśmy na stronie szkolenie BHP dla pracodawców.